‘Kind met taalachterstand verdrinkt in een gewone klas’

Kleuters met een taalachterstand kunnen sinds oktober 2016 in Taallokaal Waalwijk van SBO Het Zilverlicht terecht voor intensief taalonderwijs. Eén schooljaar draaide de bijzondere taalklas als pilot voor scholen aangesloten bij Leerrijk!. Dankzij spraakmakende resultaten is Taallokaal Waalwijk sinds schooljaar 2017/2018 beschikbaar voor leerlingen van alle scholen binnen het samenwerkingsverband Langstraat Heusden en Altena.

Dayton spreekt geen verstaanbaar woord als hij voor het eerst in Taallokaal Waalwijk komt. Brabbelen kan de kleuter wel. Hij is een van de eerste leerlingen van de bijzondere taalklas, die hij twee dagdelen per week bezoekt. Hij krijgt les van Maxime Klijn (logopediste) en Mayke van Hees (Auris Florant). Samen met 10 andere kleuters volgt Dayton intensief taalonderwijs. De nadruk ligt op alles wat met taal te maken heeft, zoals: woordenschat, communicatieve redzaamheid en gespreksvaardigheden. Er is veel een-op-een begeleiding en herhaling van de lesstof.

‘Een ander kind’

Daytons moeder, Marie-Louise van Nunen, vertelt hoe ze in korte tijd ‘een ander kind krijgt’ dankzij de bijzondere taalklas: “Binnen een paar weken zagen we al verandering. Dayton begon taal te begrijpen. Het was weliswaar meer zingen dan praten, maar hij kwam steeds een stapje verder.” Niet alleen op taalvlak groeit Dayton, ook sociaal emotioneel. “Hij ontdekte dat er meer kinderen zijn die niet goed praten. Daardoor werd hij een stuk minder bang om fouten te maken. Zijn zelfvertrouwen groeide en we zagen hem opvallend zelfstandig worden. Het zit hem in die complete aanpak van Taallokaal Waalwijk die werkt. Ouders gaan bijvoorbeeld niet mee in de klas, bij de deur neem je al afscheid. Da’s best een grote stap. Voor ouder en kind. Maar het geeft ook zelfvertrouwen.”

Kracht van Taallokaal Waalwijk

De kracht van het Taallokaal zit hem volgens leerkrachten Maxime en Mayke allereerst in de begeleiding in een kleine groep, waardoor er meer individuele aandacht is. Ten tweede blijkt het VAT-principe (Volgen, Aanpassen en Toevoegen) zeer effectief. “We volgen het kind op zijn niveau, passen onze instructie hierop aan en voegen waar nodig instructies toe”, vertelt Maxime.
In het lokaal is er verder versterkt stemgeluid tijdens de instructies. De docentes dragen hiervoor een microfoon. “Uit onderzoek blijkt dat de boodschap beter blijft hangen bij versterkt geluid. We kijken continu naar onderwijsbehoefte van het kind en passen hier ons aanbod op aan. We geven ook adviezen aan de eigen school van de kleuter. Omdat je met allemaal taalzwakke kinderen in een klas zit, is de maximale capaciteit van onze groep 12 leerlingen. We moeten er samen bij zitten om zaken bij te sturen.”

Passend aanbod op taalgebied

Het Taallokaal is voortgekomen uit een samenwerking tussen Waalwijk Taalrijk (gemeente Waalwijk), SBO Het Zilverlicht, cluster 2 school Auris Florant en Kentalis vroegbehandeling. “Taalarme kleuters waren tot voorkort aangewezen op Taalimpuls op de eigen school. Als dat traject niet werkte, was de volgende stap plaatsing op een cluster 2-school. Een flinke stap. Wij vonden dat er een meer passend aanbod op taalgebied binnen de regio mogelijk zou moeten zijn. Een tussenstap tussen de eigen school en de cluster 2-school in bijvoorbeeld Tilburg dus. Dat werd Taallokaal Waalwijk”, vertelt directeur Marlon van de Put van SBO Het Zilverlicht.

Leerkracht Mayke werkt naast het Taallokaal Waalwijk ook bij cluster 2-school Auris Florant in Tilburg. Ze vertelt hoe belangrijk het is om een taalachterstand zo snel mogelijk aan te pakken. “Van jongs af aan leert een kind de taal. Dat gaat de hele basisschool door. Kinderen leren veel van praten met hun ouders, vriendjes en leerkrachten op school. Ze leren een boekje of gebeurtenis te begrijpen en na te vertellen, hun mening te geven, een spreekbeurt te houden en ze leren schrijven, lezen, spelling en nog veel meer. Voor alles hebben ze taal nodig. Zonder taal staat hun complete ontwikkeling stil.”

 ‘Taalachterstand zorgt voor isolement’

Logopediste Maxime vult haar collega aan: “Een taalachterstand kan een kind op achterstand zetten. In een grote groep zie je deze kinderen verdrinken. Als ze de lesinstructie niet meekrijgen, trekken ze zich steeds meer terug. In een kringgesprek zwijgen ze, waar taalvaardige kleuters zichzelf wel redden. Ze raken zo langzaamaan uit beeld, ook op sociaal vlak. Spreken minder makkelijk af met vriendjes en raken in een isolement. Het erge is, je hebt als docent geen last van deze kinderen in de klas. Ze vallen nauwelijks op doordat ze zo stil zijn. Met als gevaar dat je de taalachterstand niet goed onderkent of aanpakt. Wij bieden een laagdrempelige oplossing om kleuters binnen het regulier onderwijs een passend leertraject te bieden.”

Auris Florant

Dayton gaat goed vooruit. Toch blijkt dagelijkse begeleiding vanuit Auris Florant nodig. Sinds het begin van het schooljaar heeft de kleuter een plekje gevonden op de Tilburgse school. Daar gaat hij goed vooruit. Moeder Marie-Louise: “Volgend jaar gaat hij naar groep 3. Uiteraard hopen we dat hij terug kan naar het regulier onderwijs. Maar voor zijn ontwikkeling heeft nu deze extra stap nodig.”
Ondanks het feit dat Dayton alsnog naar een andere school buiten de eigen gemeente moest, spreekt Marie-Louise haar grote waardering uit voor het passende onderwijsaanbod in Waalwijk. “Ik zou andere ouders van kinderen met een taalachterstand op het hart willen drukken om voor hun kind altijd dit passende traject aan te gaan. Ontneem hen deze kans niet. Ze groeien zo in Taallokaal Waalwijk.”

Samenwerkingsverband

Binnen Leerrijk! wordt de meerwaarde van Taallokaal Waalwijk ook gezien. Om die reden heeft ook het samenwerkingsverband na het pilotjaar deze vorm van passend onderwijs omarmd. Schooldirecteur Van de Put: “Leerlingen die onvoldoende vooruitgaan nadat ze op de eigen school Taalimpuls hebben gevolgd of een cluster 2 arrangement hebben toegewezen gekregen, kunnen nu deelnemen aan Taallokaal Waalwijk. Steeds meer scholen weten ons hiervoor te vinden. Dat is mooi natuurlijk, want daar zijn de kinderen én hun klas bij gebaat.”

‘Een wereld van verschil’

Maxime is trots op de vele spraakmakende resultaten die ze in korte tijd samen met Mayke heeft geboekt. Ze deelt het verhaal van één van haar leerlingen. “Deze kleuter kwam vorig schooljaar extreem verlegen binnen. Hij speelde niet buiten. Sprak met niemand. Als je hem wat vroeg, was de spanning op zijn gezicht zichtbaar. Hij was zo bang om te moeten praten. Soms knikte hij als je hem wat vroeg. Liever zweeg hij. Sinds hij hier komt, is hij een stralend kind geworden. Hij praat nu in zinnen en durft anderen aan te spreken. Hij neemt zelfs het initiatief tot communiceren. Een wereld van verschil.”

Mayke wijst op haar beurt op een leergierige andere kleuter. Tijdens de les bespreekt ze klassikaal alle kenmerken van de herfst. Over de bomen die hun blad verliezen en gekleurde blaadjes die op de grond dwarrelen. “Dwalluluh”, zegt het meisje na de eerste uitleg. Mayke herhaalt het en laat haar het nog eens zeggen. “Dwallere.”
Mayke past het VAT-principe toe en beeldt uit dat ze zelf een boom is.
“Ik ben nu een boom en laat een blaadje vallen. Oeh hij dwarrelt. Wat doet het blaadje?”
“Hij dwallelt.”
En welke kleur is het blad?”
“Wwood”, zegt de kleuter.
“Rrrood”, articuleert Mayke.
“Hoe teken je een blaadje?” Dat weet de slimme meid niet precies. Wederom past Mayke haar instructie aan;
Een blaadje van het schoolplein biedt uitkomst. Braaf tekent de kleuter het blaadje na. Na de herhaalde uitleg, diverse taaloefeningen, woordspelletjes en beeldende uitleg lukt het de leerlinge om in het afsluitende kringgesprek alle geleerde herfstwoorden van die ochtend te herhalen. Nog niet helemaal foutloos uitgesproken, maar ze weet precies welk woord bij welke context past. “Wat ontzettend knap van jou, jij krijgt applaus”, zegt juf Mayke. Alle kinderen klappen mee en zien hoe hierdoor haar blaadje van tafel waait.
“Kijk, dwarrelen!”, wijst de kleine meid haar blaadje na.
En van zo’n gevatte opmerking zijn zelfs haar twee juffen eventjes stil.

Meer informatie?

Heeft u specifieke vragen over Taallokaal Waalwijk? Of wilt u de verstaanbaarheid en communicatieve weerbaarheid van een kind of leerling vergroten? Neem dan contact op SBO Het Zilverlicht, Rembrandtpark 67, 5143 GH in Waalwijk. info@sbozilverlicht.nl en www.sbozilverlicht.nl.




Meer nieuws

‘Kind met taalachterstand verdrinkt in een gewone klas’

28-03-2018 Kleuters met een taalachterstand kunnen sinds oktober 2016 in Taallokaal Waalwijk van SBO Het Zilverlicht terecht voor intensief taalonderwijs. Eén...Lees meer >>

Passend onderwijsarrangement voor kinderen met leer- en gedragsproblemen op SBO De Leilinde in Oudheusden

28-03-2018 Voor zeer moeilijk lerende kinderen en kinderen met diverse leer- en gedragsproblemen heeft SBO De Leilinde in Oudheusden een bijzondere...Lees meer >>

Impulsbudget

24-11-2017 De eerste aanvragen voor het impulsbudget konden tot 1 november ingediend worden. Er zijn drie aanvragen toegekend. Dat betekent dat...Lees meer >>

Onze nieuwsbrief ontvangen?

  • Dit veld is bedoeld voor validatiedoeleinden en moet niet worden gewijzigd.